Żyd, dobry kraju obywatel. Kwestia żydowska w Polsce w dobie Sejmu Czteroletniego (1788-1791)

Autor: Jarosław Sellin

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 184

Okładka: miękka 

Format: 14,5 cm x 20,5 cm

Celem niniejszej pracy jest szczegółowa analiza zagadnień, którymi zajmowano się w ramach wielkiej dyskusji nad „kwestią żydowską” w dobie Sejmu Czteroletniego w Polsce. W okresie tym po raz pierwszy w polskiej publicystyce społeczno-politycznej podjęto tę kwestię w sposób pełny, kompleksowy, nieprzyczynkarski. Choć można powiedzieć, że cały okres stanisławowski zaowocował projektami zmian w życiu społeczności żydowskiej w Polsce, jednak ich apogeum nastąpiło właśnie w czasie Sejmu Wielkiego. Wynikało to z poczucia konieczności zmian w położeniu Żydów w Polsce, które miały doprowadzić do ściślejszego ich zespolenia z państwowością polską i integracji z pozostałymi narodami zamieszkującymi Rzeczpospolitą. W dobie przebudzenia patriotycznego i związanego z nim zapału reformatorskiego, których celem było uratowanie polskiej niepodległości po tragedii pierwszego rozbioru i w sytuacji zbierających się kolejnych czarnych chmur nad Rzecząpospolitą, które mogły doprowadzić do jej całkowitego unicestwienia, dostrzeżono wreszcie, że największa na świecie diaspora żydowska zamieszkująca w tym czasie państwo polsko-litewskie może – po odpowiednich reformach – także wzmocnić i utrwalić jego dalszy byt.

(ze Wstępu Autora)

Spis treści:

Wstęp / 7

Rozdział I.

Wizerunek Żydów w Polsce u schyłku XVIII wieku / 17

Rozdział II.

Dyskusja wokół sprawy żydowskiej w latach 1788-1792 / 39

Rozdział III.

Projekty reformy życia zewnętrznego Żydów / 69

Status prawny i stanowy Żydów polskich / 70

Struktura zawodowa i prawa osadnicze Żydów / 84

Podatki żydowskie / 98

Żydzi a służba wojskowa / 104

Rozdział IV.

Projekty reformy życia wewnętrznego Żydów / 111

Autonomia żydowska / 112

Obyczaje, język i ubiór Żydów / 136

Rozdział V.

Sprawa frankistów w dobie Sejmu Wielkiego / 159

Zakończenie / 175

Bibliografia / 178